W ramach projektu Y-CARE – Youth-Centered Approaches for Resilience and Empowerment (Podejścia skoncentrowane na młodzieży na rzecz odporności psychicznej i wzmocnienia pozycji), realizowanego w ramach programu Erasmus+, opublikowano nowy międzynarodowy raport badawczy dotyczący profili ryzyka wypalenia zawodowego wśród osób pracujących z młodzieżą.
Raport zawiera dogłębną analizę dobrostanu psychicznego, ryzyka wypalenia zawodowego, równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, wsparcia organizacyjnego oraz mechanizmów wsparcia rówieśniczego w pracy z młodzieżą w sześciu krajach europejskich: Chorwacji, Austrii, Włoszech, Grecji, Polsce i Francji.
O czym jest ten raport?
Badanie łączy badania ilościowe i jakościowe, w tym międzynarodową ankietę dotyczącą dobrostanu, okrągłe stoły refleksyjne oraz grupy fokusowe z udziałem osób pracujących z młodzieżą, pedagogów, psychologów i pracowników socjalnych. Łącznie przeanalizowano dane od ponad 120 aktywnych osób pracujących z młodzieżą, co pozwoliło uzyskać rzetelny obraz codziennej rzeczywistości w tym sektorze.
Wyniki badania jasno pokazują, że wypalenie zawodowe wśród osób pracujących z młodzieżą nie jest problemem indywidualnym, ale konsekwencją warunków systemowych i organizacyjnych. We wszystkich krajach partnerskich odnotowano wysokie wymagania emocjonalne, niejasne granice między życiem zawodowym a prywatnym, niestabilne obciążenie pracą, niedobory kadrowe oraz ograniczony dostęp do nadzoru lub wsparcia psychologicznego.
Najważniejsze wnioski i spostrzeżenia
Jednym z najważniejszych wniosków płynących z raportu jest identyfikacja trzech powtarzających się transnarodowych profili ryzyka wypalenia zawodowego, obserwowanych w różnych kontekstach krajowych:
- Wysokie obciążenie emocjonalne przy słabym wsparciu organizacyjnym, często prowadzące do poważnego wyczerpania i zamiarów odejścia z sektora.
- Umiarkowane wyczerpanie łagodzone przez silne, ale nieformalne wsparcie ze strony współpracowników, które zapewnia krótkotrwałą ulgę, ale pozostaje kruche.
- Bardziej stabilne środowiska organizacyjne o wyższym poziomie uczestnictwa i bezpieczeństwa psychicznego, które zmniejszają ryzyko wypalenia zawodowego, ale go nie eliminują.
Szczególnie interesujące jest odkrycie dotyczące wsparcia ze strony współpracowników. Chociaż nieformalne wsparcie ze strony współpracowników jest powszechne i wysoko cenione, rzadko ma ono charakter zorganizowany, jest ułatwiane lub uznawane za czas pracy. W niektórych przypadkach niekontrolowane przestrzenie współpracy mogą nawet wzmacniać stres zamiast go łagodzić. W raporcie podkreślono innowacyjne pomysły, takie jak grupy współpracowników oparte na zainteresowaniach lub moderowane, jako obiecujące i bardziej zrównoważone rozwiązania.
Kolejnym kluczowym spostrzeżeniem jest rola bezpieczeństwa psychicznego i zaangażowania. Pracownicy młodzieżowi, którzy czują się wysłuchani, zaangażowani w proces podejmowania decyzji i wspierani przez empatyczne kierownictwo, zgłaszają znacznie niższe ryzyko wypalenia zawodowego, nawet gdy obciążenie pracą pozostaje wysokie.
Dlaczego to ma znaczenie?
Raport dostarcza mocnych dowodów na to, że obecne praktyki w zakresie dobrego samopoczucia w pracy z młodzieżą często opierają się w zbyt dużym stopniu na indywidualnych strategiach radzenia sobie, takich jak terapia finansowana z własnych środków lub ustalanie osobistych granic, a nie na zapobiegawczych środkach organizacyjnych. Takie podejście nie jest ani sprawiedliwe, ani trwałe.
Wyniki badań mają bezpośredni wpływ na kolejny etap projektu Y-CARE, kształtując:
- ukierunkowane programy szkoleniowe dotyczące zapobiegania wypaleniu zawodowemu i zarządzania granicami,
- projektowanie ustrukturyzowanych sieci wsparcia rówieśniczego oraz
- rozwój platformy cyfrowej Y-CARE z praktycznymi, łatwo dostępnymi narzędziami dla osób pracujących z młodzieżą.
Patrząc w przyszłość
Dokumentując rzeczywiste doświadczenia z całej Europy, transnarodowy raport badawczy pozycjonuje Y-CARE jako odpowiedź na jasno zidentyfikowane potrzeby w sektorze pracy z młodzieżą. Poprawa samopoczucia osób pracujących z młodzieżą ma zasadnicze znaczenie nie tylko dla ich własnego zdrowia, ale także dla jakości i trwałości pracy z młodzieżą jako zawodu.
Pełny raport jest dostępny tutaj: https://y-careproject.eu/wp-content/uploads/2026/02/Y-CARE-Transnational-research-report.pdf
