Μια νέα διακρατική ερευνητική έκθεση σχετικά με τα προφίλ κινδύνου επαγγελματικής εξουθένωσης μεταξύ των εργαζομένων με νέους δημοσιεύθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Y-CARE – Youth-Centered Approaches for Resilience and Empowerment (Προσεγγίσεις με επίκεντρο τους νέους για την ανθεκτικότητα και την ενδυνάμωση), που υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+.
Η έκθεση παρέχει μια σε βάθος ανάλυση της ψυχικής ευεξίας, των κινδύνων επαγγελματικής εξουθένωσης, της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, της οργανωτικής υποστήριξης και των μηχανισμών αλληλοϋποστήριξης στην εργασία με νέους σε έξι ευρωπαϊκές χώρες: Κροατία, Αυστρία, Ιταλία, Ελλάδα, Πολωνία και Γαλλία.
Τι περιλαμβάνει η έκθεση;
Η μελέτη συνδυάζει ποσοτική και ποιοτική έρευνα, συμπεριλαμβανομένης μιας διακρατικής έρευνας για την ευημερία, στρογγυλών τραπεζών προβληματισμού και ομάδων εστίασης με εργαζόμενους στον τομέα της νεολαίας, εκπαιδευτικούς, ψυχολόγους και κοινωνικούς επαγγελματίες. Συνολικά, αναλύθηκαν δεδομένα από περισσότερους από 120 ενεργούς εργαζόμενους στον τομέα της νεολαίας, προσφέροντας μια ρεαλιστική εικόνα της καθημερινής πραγματικότητας στον τομέα.
Τα ευρήματα δείχνουν σαφώς ότι η επαγγελματική εξουθένωση των εργαζομένων στον τομέα της νεολαίας δεν αποτελεί ατομικό πρόβλημα, αλλά συνέπεια συστημικών και οργανωτικών συνθηκών. Σε όλες τις χώρες-εταίρους αναφέρθηκαν υψηλές συναισθηματικές απαιτήσεις, ασαφή όρια μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής, ασταθής φόρτος εργασίας, έλλειψη προσωπικού και περιορισμένη πρόσβαση σε εποπτεία ή ψυχολογική υποστήριξη.
Κύρια ευρήματα και συμπεράσματα
Ένα από τα σημαντικότερα αποτελέσματα της έκθεσης είναι ο προσδιορισμός τριών επαναλαμβανόμενων διακρατικών προφίλ κινδύνου επαγγελματικής εξουθένωσης, τα οποία παρατηρήθηκαν σε διαφορετικά εθνικά πλαίσια:
Υψηλό συναισθηματικό φορτίο με αδύναμη οργανωτική υποστήριξη, που συχνά οδηγεί σε σοβαρή εξάντληση και πρόθεση εγκατάλειψης του τομέα.
Μέτρια εξάντληση που μετριάζεται από ισχυρή αλλά άτυπη υποστήριξη από τους συναδέλφους, η οποία προσφέρει βραχυπρόθεσμη ανακούφιση αλλά παραμένει ευάλωτη.
Πιο σταθερά οργανωτικά περιβάλλοντα με υψηλότερη συμμετοχή και ψυχολογική ασφάλεια, τα οποία μειώνουν, αλλά δεν εξαλείφουν, τον κίνδυνο επαγγελματικής εξουθένωσης.
Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εύρημα αφορά την αλληλοϋποστήριξη. Ενώ η άτυπη αλληλοϋποστήριξη είναι ευρέως διαδεδομένη και εκτιμάται ιδιαίτερα, σπάνια είναι οργανωμένη, διευκολύνεται ή αναγνωρίζεται ως χρόνος εργασίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι χώροι αλληλοϋποστήριξης χωρίς συντονισμό μπορούν ακόμη και να ενισχύσουν το άγχος αντί να το ανακουφίσουν. Η έκθεση επισημαίνει καινοτόμες ιδέες, όπως ομάδες αλληλοϋποστήριξης με βάση τα ενδιαφέροντα ή με συντονισμό, ως υποσχόμενες και πιο βιώσιμες λύσεις.
Μια άλλη βασική διαπίστωση είναι ο ρόλος της ψυχολογικής ασφάλειας και της συμμετοχής. Οι εργαζόμενοι στον τομέα της νεολαίας που αισθάνονται ότι τους ακούν, ότι συμμετέχουν στη λήψη αποφάσεων και ότι υποστηρίζονται από ηγεσία με ενσυναίσθηση αναφέρουν σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο επαγγελματικής εξουθένωσης, ακόμη και όταν ο φόρτος εργασίας παραμένει υψηλός.
Γιατί έχει σημασία;
Η έκθεση παρέχει ισχυρές ενδείξεις ότι οι τρέχουσες πρακτικές ευημερίας στον τομέα της νεολαίας συχνά βασίζονται υπερβολικά σε ατομικές στρατηγικές αντιμετώπισης, όπως η αυτοχρηματοδοτούμενη θεραπεία ή ο καθορισμός προσωπικών ορίων, αντί για προληπτικά οργανωτικά μέτρα. Αυτή η προσέγγιση δεν είναι ούτε δίκαιη ούτε βιώσιμη.
Τα ευρήματα επηρεάζουν άμεσα την επόμενη φάση του προγράμματος Y-CARE, διαμορφώνοντας:
στοχευμένα προγράμματα κατάρτισης για την πρόληψη της επαγγελματικής εξουθένωσης και τη διαχείριση των ορίων,
τον σχεδιασμό δομημένων δικτύων αλληλοϋποστήριξης και
την ανάπτυξη της ψηφιακής πλατφόρμας Y-CARE με πρακτικά, εύκολα προσβάσιμα εργαλεία για τους εργαζόμενους στον τομέα της νεολαίας.
Κοιτώντας μπροστά
Με την τεκμηρίωση πραγματικών εμπειριών από όλη την Ευρώπη, η Διακρατική Έκθεση Έρευνας τοποθετεί το Y-CARE ως απάντηση σε σαφώς προσδιορισμένες ανάγκες στον τομέα της εργασίας με νέους. Η ενίσχυση της ευημερίας των εργαζομένων με νέους είναι απαραίτητη όχι μόνο για την υγεία τους αλλά και για την ποιότητα και τη βιωσιμότητα της εργασίας με νέους ως επάγγελμα.
Η πλήρης έκθεση είναι διαθέσιμη εδώ: https://y-careproject.eu/wp-content/uploads/2026/02/Y-CARE-Transnational-research-report.pdf
